तू

This is the post excerpt.

तू अशीच रहा….
अवखळ वाऱ्यासारखी,
नुकत्याच उमललेल्या कळीसारखी,
दवबिंदूंनी भरलेल्या पानासारखी,
कधीही बदलू नकोस स्वतःला
भ्रमरांनी कितीही गुंजारव केला भोवती..

तू अशीच रहा..
सूर्याच्या तेजस्वी प्रकाशासारखी,
ताऱ्यांप्रमाणे शीतल लुकलुकणारी,
ज्योतीप्रमाणे तेवून दुसऱ्यांना प्रकाशणारी,
कधीही बदलू नकोस स्वतःला,
कितीही ग्रहणे आली तरी…

तू अशीच रहा…
निखळ वाहणाऱ्या झऱ्यासारखी,
जीव अमर करणाऱ्या सुधेसारखी,
सागराला मिळण्याची ओढ असणाऱ्या नदीसारखी,
कधीही बदलू नकोस स्वतःला,
गडगडाटी पाऊसधारा कोसळल्या तरीही…

तू अशीच रहा…
निरभ्र आकाशासारखी,
ग्रह-चंद्र-सूर्य-ताऱ्यांच्या आकाशगंगेसारखी,
क्षितिजापल्याडच्या असिमीत अंबरासारखी,
कधीही बदलू नकोस स्वतःला,
काळ्या मेघांनी गर्दी केली तरीही…

तू अशीच रहा…
जशी आहे तशीच,
स्वतःच्या गुणदोषांसहीत,
कधीही बदलू नकोस स्वतःला,
या अभिलाषी जगासाठी…।।
-निशिगंधा

रात्र वैऱ्याची आहे

‘भटकंती सुरू’

मॅक्सने इंस्टाग्रामवर स्टोरी पोस्ट केली. बाईकच्या नंबरप्लेटचा फोटो (एमएच ११ एमएस ११११) आणि प्रवासाचा नकाशा त्याने इंस्टाग्रामवर टाकला होता. तो आनंदात होता. सगळं काही मनासारखं घडत होतं. भटकंतीची त्याला आवडं त्यापेक्षा जास्त व्यसनचं होतं. मॅक्स नावाप्रमाणेच होता. मॅक्स संपत्ती , मॅक्स प्रतिष्ठा, मॅक्स यश..! सिव्हील इंजिनिअर मध्ये मास्टर केलेल्या मॅक्स ला मित्रांनीच हे टोपणनाव दिलं होतं. शहरात त्याचे बरेच प्रोजेक्ट चालू होते. व्यवसाय जोरात चालू होता.

आईचा विरोध असतानासुद्धा तो एकटाच भटकंतीला निघाला होता. यावेळी मित्रांचं टोळकं बरोबर नव्हतं.लग्नाआधी सोलो ट्रीप त्याचं स्वप्न होतं.

मॅक्सने गाडी चालू केली. पुढचे चार दिवस तो मनमुराद भटकणार होता.

………………………….

“हॅलो..” दुसऱ्या मोबाईलवरची स्क्रीन वरखाली करत तो म्हणाला.

“बोला , साहेब.” पलिकडून उत्तर आलं.

पेटवलेल्या सिगारेटचा‌ गोल गोल धूर बाहेर सोडत तो म्हणाला.

“काम चोख झालं पाहिजे. दोन खोकी आज सांगितलेल्या पत्त्यावर पोहोच होतील. सोबत नवीन सिमकार्ड असणारे नवे मोबाईल मिळतील. कामात कसूर नको. काम पूर्ण झाल्यानंतर बाकी पैसै मिळतीलं. ”

“होय. काम झाल्यावर भेटू .”

सिगारेटच जळक थोटूक बुटाने चिरडत तो उठला. मोबाईलमधल्या सिमकार्डचे दोन तुकडे करून त्याने ते भिरकावून दिले.त्याच्या तांबूस तपकिरी डोळ्यांत असूया उमटली. कारचा दरवाजा उघडून तो आत बसला. वेगात गाडी निघाली. धूळ उडवत ती गाडी पक्क्या रस्त्याला लागली. सिगारेटचं थोटूक विझलं होतं. घनदाट झाडी भीतीने शहारुन गेली.

……………………………………………..

नंबर फिरवला गेला.फोनची रिंग वाजली. ती मुसमुसत होती.आतातरी फोन उचलं, ती विनवण्या करत होती.

“हॅलो….” रडवेल्या स्वरात ती म्हणाली.

“.अगं..काय झालं का रडतेय?” काळजीचा स्वर उमटला.

“मला आत्ताच्या आत्ता तुला भेटायचयं..प्लीज…”हुंदके देत देत ती म्हणाली.

” काय झालयं नीट सांग प्लीज.” तो समजुतीने म्हणाला.

“पाच दिवस झाले तुला फोन करतेय. फोन बंद येतोय. मी मेल्यावर येणार होतास का??” त्रागा करत ती म्हणाली.

“काही काय बोलतेय तू ?” त्याची धडधड वाढली.

“माझं जबरदस्तीने लग्न ठरवलयं. तू मला इथून घेऊन चलं. मी नाही राहू शकत तुझ्याशिवाय. माझी घुसमट होतेय.प्लीज…” ती अजून रडायला लागली.

“काययय ?? नाही.. मी हे होऊ देणार नाही. तू शांत हो प्लीज. मी काहीतरी बघतो.” तो पुरता गोंधळून गेला.

“काय पाहणार आहेस??माझ्या घरचे कधीच तुला स्वीकारणार नाहीत. मला मारुन टाकतील पण तुझ्याशी लग्न लावून देणार नाहीत.” ती चिडली

“मला काही सुचेना झालयं.. ” त्याला जबरदस्त धक्का बसला होता.

“मग मला घेऊन जा इथून.पळून जाऊन लग्न करू. लांब कुठेतरी निघून जाऊ..” डोळे पुसत निर्धाराने ती म्हणाली.

“मी ऑफिसच्या कामासाठी उद्या बाहेर जातोय. तू मला तिथे मध्ये येऊन भेट. तिथून आपण पुढे कसं जायचं ठरवू.” काही जुळवणी करत तो म्हणाला.

“ठीक आहे.” तिच्या डोळ्यात वेगळीच चमक होती.

“तोवर आहे अशीच रहा. कोणाला शंका येईल असं वागू नकोस. तू बरोबर काही आणू नकोस.मी त्याची व्यवस्था करतो. उद्या तुला ठिकाण आणि वेळ मेसेज करतो” त्याने तिला सूचना केल्या.

रडवेलं तोंड धुवून ती खाली आली. काही झालचं नाही अशा आविर्भावात ती सगळ्यांत मिसळून गेली.

तो बराच वेळ विचार करत राहिला. या फुलपाखराला मिळवायला त्याने किती अथक प्रयत्न केले होते. तो तिच्या प्रेमात ठार वेडा झाला होता. आता निर्णायक क्षण आला होता. तिला मिळविण्यासाठी त्याने धोका पत्करला होता. विचारांची चक्र फिरत होती. संयमाने पण अतिशय जिकीरीने काम करावं लागणार होतं. त्याच्या घशाला कोरड पडली. घटाघट पाणी पिऊन तो डोळे बंद करून स्तब्ध बसला. चिंतेचं सावट डोक्यावर भिरभिरत होतं.

………………………………………………..

नाल्यापलीकडे चाळीवजा बऱ्याच वसाहती होत्या. कायम घाणीने बरबटलेला असा तो भाग होता. रस्त्यावरच मरगळून पडलेली भटकी कुत्री, कडेने वाहणारं सांडपाणी, असंख्य कचऱ्याचे ढीग त्यातून फिरणारी डुक्करं, कायम भांडण आणि दारिद्र्यात खितपत पडलेली ती वसाहत होती. दोन गल्ल्या सोडून सरळ रस्त्याने आत केलं की मोठं पिंपळाचे झाड होतं. त्याला खेटूनचं बंद पडलेलं एक मोठं गॅरेज होतं.

रात्र वाढत चालली होती. पिंपळाच्या पानांचा सळसळ आवाज शांतता भंग करत होती. मोडक्या तोडक्या गाड्यांचे अवशेष कोण्या क्रुर घटनेचं विदारक रुप दाखवतं होती. मध्येच लांबवर कुत्री भुंकत होती.तो पटापट पावलं टाकत चालत आला. पिंपळाच्या झाडाखाली येऊन त्याने चौफेर नजर टाकली. कुणी पहात नाही याची खात्री करून तो मागच्या बाजूने गॅरेजात शिरला. अंधूक दिवा चालु होता. तोंडासमोर आलेली जाळी हातानेच बाजूला करून तो आत शिरला. पायऱ्या उतरून तळघरात गेला. तो आल्याबरोबर आधी आलेले सहा जण उठून उभे राहिले. त्यानं हातानेच बसायचा इशारा केला. भेदक नजरेने त्याने त्यांच्याकडे कटाक्ष टाकला. खोलीत शांतता पसरली.

“हूं….” त्याने एकाकडे रोखून पाहिले.

दोन भरलेल्या बॅगा उचलून त्यांच्यासमोर ठेवल्या.

बॅगची चैन उघडून त्याने पैसे बरोबर असल्याची खात्री केली.

सगळेजण त्याच्याकडे लक्ष देऊन पहात होते. त्याने चुरगळलेला एक कागद खिशातून बाहेर काढला. सगळेजण टेबलाभोवती जमले. खलबतं सुरू झाली. प्लॅन तयार झाला. लक्षपूर्वक सगळे ऐकत होते. हे काम चोखपणे पार पाडायची होतं. जराशी चूक फार महागात पडणार होती. सगळ्या सूचना इतर पर्यायी प्लॅन तयार होते. तो उठून उभा राहिला. पैशाची समसमान वाटणी झाली.मोबाईल दिले. गॅरेजात येऊन गेल्याच्या सगळ्या खुणा मिटवल्या गेल्या. गॅरेज अंधारात बुडालं. एक एक करत सगळे आपापल्या रस्त्याने निघून गेले. पिंपळाच्या झाडावर एका घुबडाचा आवाज घुमला..रात्र अजून भयाण झाली.

……………………………………………………

सकाळचे सात वाजले होते.मॅक्सच्या गाडीवर दवबिंदू पडले होते. थंड पाण्याने अंघोळ उरकून त्याने चहा घेतला.कोवळे सूर्यकिरण पडले होते. वातावरण आल्हाददायक होतं. गावं जागा झाला होता. धारांची लगबग सुरू होती. अंगणातल्या पाणी तापवायच्या चुलीचा धूर वाऱ्याबरोबर पसरत होता. कालच मॅक्स साठ किलोमीटर अंतर पार करून आला होता. वाटेत लागणारी प्राचीन मंदिरं..नद्या ..वेशी पहात थांबत तो इथे आला होता. त्याने बॅग भरली. काल राहिलेल्या घरातल्या मोठ्यांचा निरोप घेऊन तो निघाला.

त्याने मॅप चेक केला..आता इथून तीस किलोमीटर आढाची वाडी. तिथे असणाऱ्या पुरातन घळया पहायच्या. थोडा नाश्ता करून उजवीकडे वळुन साधारण वीस किलोमीटर बांबर्डे गाव ..या गावातील लाकडी वस्तू बनविण्याचा उद्योग प्रसिद्ध होता. तो पाहून दुपारचं जेवण आटोपून पुढचा प्रवास. तिसऱ्या टप्प्यातील प्रवास थोडा किचकट वळणावळणाचा आणि घाटमाथ्याचा होता. फार अंधार व्हायच्या आधी तो पार करणं गरजेचं होतं. घाट उतरल्यावर आदिवासींची लहान पाडी होती. तिथं रात्रीची सोय होण अशक्य होते. तासभर प्रवास करुन गुरवाची वाडी गाठावी लागणार होती. त्याने दिवसभराचा आराखडा ठरवला. हेल्मेट घालून तो प्रवासाला निघाला. पुढचं लक्ष्य आढाची वाडी.!

…………………………………………….

रात्रभर विचाराने त्याला नीटशी झोप लागू दिली नव्हती. पहाटे केव्हातरी त्याचा डोळा लागला.सहाच्या अलार्मने त्याला जाग आली. तोंडावर पाणी मारून तो चहा ठेवायला निघून गेला. चेहऱ्यावर जबरदस्त तणाव दिसत होता. अंघोळ वैगेरे आटोपून तो सात ला तयार झाला. कामानिमित्त बाहेरगावी जाण्याची तयारी झाली होती…त्याने सगळा बेत ठरवला होता. फक्त सगळं ठरवलं आहे तसं घडू दे, देवाला त्याने साकडं घातलं.

“संध्याकाळी सात वाजता भूरणगाव चौक.” त्याने तिला मेसेज केला. मोबाईल टेबलावरच ठेवून त्याने दीर्घ श्र्वास घेतला.

दरवाजाला कुलूप लावून तो निघाला.

बंद दरवाज्याआडं मोबाईल बंद झाला होता. खोलीत अंधार पसरला होता. मोबाईलच्या प्रकाशात फडफडणाऱ्या पाकोळीची हालचाल हळूहळू मंद होत गेली.

……………………………………………

ती सकाळपासूनच वेगळ्या तंद्रीत होती. चेहरा जितका निर्विकार ठेवता येईल तितका ती ठेवायचा प्रयत्न करत होती. दीड वाजता जेवण झालं. घरची वडील मंडळी मुलाकडे बोलणी करण्यासाठी निघाली.

“आई मंदिरात जाऊन येते.” पायात चपला सरकवतं ती म्हणाली.

“लब्बाड… मनासारखा नवरा मिळाला म्हणून जाते ना दर्शनाला..”आई चिडवत म्हणाली.

उगाचंच हसत ती पुढे निघाली. “आई, थोडा वेळ लायब्ररीत पण जाणार आहे. उशीर होईल यायला.”ती मोठ्या आवाजात म्हणाली.

“जास्त अंधार करू नकोस गं”आई आतून म्हणाली

गेटजवळ जाताच तिची पावलं थबकली. मन गलबलून आलं. याचं माणसांच्यात याच वातावरणात ती पंचवीस वर्षे रहात होती. तिच्या डोळ्यात पाणी तराळलं. आज अचानक सगळं सोडून जायला लागत होतं..तिचा पाय निघेना. मोठ्या कष्टाने तिने भावना आवरल्या. डोळ्यातलं पाणी लपवत ती भराभर निघाली.

बरचं अंतर कापून आल्यावर तिने एक चारचाकी गाडी बुक केली. अंतर बरंच लांब होतं. चार तासांचा प्रवास करायचा होता. ड्रायव्हरने बरेच आढेवेढे घेतले. येण्याजाण्याचा प्रवासखर्च आणि वर हजार रुपये देण्याचं कबूल केल्यावर तो तयार झाला. ती गाडीत बसली. शहर मागे पडत होतं. तिच्या डोक्यांत वेगवेगळ्या विचारांनी थैमान घातले होते. दुपारचा सूर्य आग ओकत होता. अंगाची लाही लाही होत होती. शहराबाहेर पडत गाडीने वळणावळणाचा रस्ता पकडला..आयुष्याला नवीन वळण लागणार होतं.कितीतरी अग्निदिव्य पार पाडायची होती. आता कुठे सुरुवात झाली होती…

……………………………………..

ठरलेल्या वेळेप्रमाणे सातही जण शहराबाहेर जमले. सगळं प्लॅनप्रमाणे ठरलं होतं. त्याने पुन्हा एकदा प्लॅन सांगितला. काम झाल्यावर कुणी कुठे जमायचं ते ही ठरलं. दोन तीन गावं ओलांडल्यानंतर नवीन सिमकार्ड चालू करायचे असं ठरलं होतं. सगळ्यांच्या चेहऱ्यावर तणाव होता. दीर्घ श्वास घेऊन ते प्लॅननुसार पांगले. पाच तासानंतरची जागा कामासाठी निवडली होती. त्याने डोळे बंद केले. खोलवर श्वास घेतला. या कामासाठी त्याला बरेच पैसे मिळाले होते. काम यशस्वीपणे पार पडला तर अजून पैसे मिळणार होते‌‌. या पैशातून त्याच्या बऱ्याच अडचणी दूर होणार होत्या. डोक्यातले विचार बाजूला सारून त्याने डोळे उघडले. डोळ्यांत तो भेदक, राक्षसी भाव अवतरला. त्याने इशाऱ्याने सगळ्यांना निघायला सांगितलं. गाडी स्टार्ट केली. धुरळा उडवतं सुसाट वेगाने ती गाडी निघाली. त्याच्या डोक्याचा पूर्ण ताबा प्लॅनने घेतला होता. सावधगिरी…सजगता…कौशल्य आणि क्रूरकर्म…पाच सहा तास…आणि मग…खेळ खल्लास…

विकट राक्षसी हास्य त्याच्या चेहऱ्यावर पसरलं..

……………………………………………….

संध्याकाळचे पाच वाजून गेले होते. मॅक्स अजूनही बांबर्ड्यातच होता. मधेच टायर पंक्चर झालं होतं. नेमका गावातला पंक्चर काढणारा दुसऱ्या गावी गेला होता. तो येईपर्यंत साडेचार वाजले. मॅक्सकडे वाट बघण्यावाचून पर्याय नव्हता.

“दादा…लवकर आवरा की.‌.”तणतणत मॅक्स म्हणाला.

“साहेब पाच मिनिटे द्या. झालं म्हणून समजा.” टायर पाण्याच्या टाकीत बुडवत तो म्हणाला.

“इकडं कुणीकडं निघाला?” चौकशीच्या स्वरात तो म्हणाला.

“गुरूवाची वाडी.” मॅक्स बाकड्यावर बसत म्हणाला. “किती वेळ लागेल बरं??”

“वेळ तर लागलं बघा तीन तास तरी अंदाजं. मधला घाट लई मोट्टा..आडवळणी हाय. अंधार हुईल जास्तवर.” चाक गाडीला लावत तो उत्तरला.

जावं की नाही या विचारात मॅक्स पडला. पण बांबर्ड्यात रहायची सोय होणार नव्हती. पाच मिनिटांत इथून निघालो तर पोहचेन. एकदा घाट उतरल्यावर मग काही अडचण नाही, तो मनात म्हणाला.

“झालं….”हात फडक्याला पुसत तो उत्तरला.

त्याला पैसे देऊन मॅक्स गाडीवर बसला. जावं नको जावं या विचारात तो क्षणभर तिथेच घुटमळलला‌. पण शेवटी काहीतरी थरारक अनुभव घेतल्याशिवाय भटकंतीची काय ती मजा! त्याने गाडी चालू केली‌. पंक्चरवाल्याला हात दाखवून तो पुढच्या प्रवासाला निघाला.

…………………………………………………

ती कधीपासून त्याला फोन लावायचा प्रयत्न करत होती. पण फोन बंद येत होता. संध्याकाळचे सात वाजून गेले होते. तिचा धीर सुटत चालला होता. ड्रायवर चिडचिड करत होता. पाच मिनीटे पाच मिनिटे म्हणून तिने त्याला तासभर थांबवून ठेवलं होतं. नवखी जागा, अनोळखी लोकं..आणि सोबत कुणी नाही. ती मनातून घाबरून गेली होती. आपण चुकीचा निर्णय तर नाही घेतला ना?? तिचं मन शंकेने भरून गेलं होतं. गेले काही दिवस त्याच्या हालचाली शंका येण्यासारख्या होत्या. घरच्यांचा विरोध घेऊन ती त्याच्यासाठी इथपर्यंत आली होती. अंधार दाटून आला होता.तिच्या डोक्यात बरेवाईट विचार यायला लागले होते. तिने शेवटचा प्रयत्न म्हणून पुन्हा एकदा नंबर फिरवला

‘आपण ज्या क्रमाकांला फोन करू इच्छिता तो आता यावेळी बंद आहे.’ पलिकडून उत्तर आलं.

तिचं डोकं चक्रावून गेलं. आता इथून निघण्याशिवाय पर्याय उरला नव्हता. इथून निघून एकदा त्याच्या रुमवर जाऊन पहावं असा तिने विचार केला.

“काका…चला.” ती काळजी लपवत म्हणाली.

ड्रायवरनी मॅप चालू केला. प्रवास लांबचा होता‌.मधलं घाटवळण जिकीरीचे होतं. मुलगी म्हणून तिच्या काळजीपोटी ते इतका वेळ थांबले होते.कुठून आपणं या प्रवाशाला घेऊन जायला तयार झालो, असा पश्चातापही त्यांना झाला. तिला सुरक्षित ठिकाणी पोहचवले म्हणजे झालं. त्यांनी सुस्कारा सोडला. गाडी रस्त्याला लागली. अंधार दाटला होता. सुनसान रस्ता, कीर्र दाट झाडी वातावरण अजूनच भीतीदायक वाटत होते. एक टिटवी टिव टिव करत भूरर्कन गाडी समोरुन गेली. तिच्या मनात शंकाकुशंका यायला लागल्या. ती मनात देवाचा धावा करत डोळे बंद करून बसली. अंधार अजूनच अधोरेखित झाला.

…………………………………………………… ‌‌

अंधारात रस्ताही बुडाला होता. मॅक्सने घड्याळात पाहिलं. आठ वाजत आले होते. कडेच्या पाटीवर गुरुवाची वाडी पंधरा किलोमीटर दाखवत होते. त्याखालीच भुरणगाव चौक पंचवीस किलोमीटर. मॅक्स मनात हसला. शेवटी टप्प्यात आलो तर. आता तीस चाळीस मिनीटात तो वाडीत पोहोचणार होता. घाटमाथा संपला होता. आता थांबून उशीर करून चालणार नव्हतं. रस्ता एकाकी होता‌. रातकिड्यांची किरकिर वाढली होती. दूरच्या वस्तीत कुत्री ओरडत होती. रस्त्याच्या दुतर्फा गर्द झाडी होती. निर्मनुष्य तो रस्ता अधिकच भीतीदायक होता. दाट झाडीतून कुणीतरी अचानक झडप घालतयं की काय याचा नेम नव्हता.दूरदूरपर्यंत फक्त स्मशान शांतता..चंद्राचा काय तेवढा नावाचा उजेड. जोरात किंकाळी फोडली तरी या जंगलात ती गुडूप होऊन गेली असती. त्याच्या अंगावर सर्रकन काटा आला. मॅक्सने गाडीचा वेग वाढवला.

थोडं अंतर पार केल्यावर मागून येणाऱ्या कर्कश हॉर्नच्या आवाजाने मॅक्सच लक्ष विचलित झालं. आरडाओरड करत दोन दुचाकीवरचे तरुण एकमेकांना डिवचत चालले होते. आरशात पडणाऱ्या हेडलाईटने मॅक्सच्या डोळ्यांना त्रास होऊ लागला. जवळजवळ येणाऱ्या तो कर्णकर्कश आवाज आता असह्य झाला. मॅक्सने गाडीचा वेग कमी केला. फार काळ एकटाच प्रवास केला तर सहप्रवाशाकडे कायम शंकेनेच पाहिलं जातं नाही..! दुचाकीस्वार कोण असावेत?दरोडेखोर, लुटारु की आपल्यासारखे प्रवासी ??मॅक्सच्या मनाचा ताबा आता भयाने घेतला होता. त्याचं चित्त विचलित झालं.

धाडकन आवाज झाला.

जोरात येणाऱ्या त्यातल्या एका दुचाकी ची जोरात धडक मॅक्सला बसली. मॅक्स खाली पडला. गाडी रस्त्याच्या दुसऱ्या बाजूला घसरून गेली. दुचाकीस्वाराने कशीबशी त्याची गाडी थांबवली. त्याने मागे वळून जमिनीवर पडलेल्या मॅक्सकडे पाहिलं. ते गाडी थांबवून तिकडे जायला निघाले.

इतक्यात …

चेंडू फेकल्यासारखा एक मांसगोळा आकाशात फेकला गेला. भरधाव वेगाने येणाऱ्या काळ्या रंगाच्या गाडीने मॅक्सला उडवलं होतं. तो दणकन जमिनीवर आपटला. रक्ताचा सडा पडला होता. न थांबता ती गाडी तितक्याच वेगाने निघून गेली. ते दुचाकीस्वार पळत मॅक्सजवळ आले. मॅक्स निपचित पडला होता. रक्ताची धार वाहत होती. मॅक्सने केव्हाच प्राण सोडले होते. . देखणा तरणाबांड चेहरा छिन्नविछिन्न झाला होता.

दुचाकीस्वाराने तितक्याच वेगाने गाड्या काढल्या आणि वेगाने ते निघून गेले..दाट अंधारात मॅक्स कायमचाच झोपला होता. दूरदूरपर्यंत या अंधारात मृत्युची खबर कोणालाच मिळणार नव्हती. अवाढव्य झाडं, त्या़ंच्या सावल्या भीतीने गोठल्या होत्या..

घामाने डबडबलेल्या काळ्या रंगाच्या गाडीतला माणूस सारखा मागे वळून पहात होता. त्याच्या हाताला सुटलेला कंप मोठ्या मुश्किलीने तो थांबवत होता. गाडीचा वेग वाढतच होता. गाडीतले दुसरे दोघे त्याला गाडीचा वेग कमी करण्यासाठी सांगत होता‌ पण त्याची मती गुंग झाली होती. त्याच्या डोळ्यांसमोर तो फिरकावलेला तरुण वारंवार येत होता. गाडीने शंभरीचा वेग कधीच पार केला होता. घाटमाथा अजून संपायचा होता. धोका अजूनही होताच.

एका अवघड वळणावर पुढून येणाऱ्या प्रवासी गाडीचा अंदाजच त्याला आलाच नाही.सरळ डोळ्यांवर आलेल्या प्रकाशामुळे त्याचं लक्ष विचलित झालं. मोठा आवाज झाला. करकचून ब्रेक दाबले गेले. काही कळायच्या आतच समोरची प्रवासी गाडी दोन तीन पलट्या खाऊन दरीत कोसळली. काळी गाडी झाडावर आपटून थांबली. तो घाईघाईने गाडीतून उतरला. गाडी थोडीफार चेंबली होती..गर्द काळोखात खोल खाईत पडलेली गाडी अदृश्य झाली होती. मित्राने घाईघाईने त्याला आत बसवले. एक दोन स्टार्ट नंतर गाडी सुरू झाली. आता थांबायला वेळ नव्हता. गाडी पुढच्या दिशेने निघाली.

………………………………………………………

काळी गाडी चौकात थांबली. गाडीवर ठिकठिकाणी चेंबल्याच्या, अपघाताच्या खुणा होत्या.चौघे दुचाकीस्वार तिथे आले. कपाळावरचा घाम पुसून घटाघट पाणी प्यायले. त्याने भेदक नजरेने त्यांच्याकडे पाहिले.

काम फत्ते झालं होतं.

सातही जणांच्या चेहऱ्यावर हास्य होतं.

मोबाईल पासून त्या प्लॅनसाठी लागणाऱ्या सगळ्या गोष्टींची विल्हेवाट लावली गेली होती. अपघात दाखवून सुनियोजित खून करण्यात ते यशस्वी झाले होते. ताण कमी झाला होता. त्याचे भेदक डोळे शांत झाले होते.

त्याला वेगळीच चिंता लागली होती. त्याने तिसरचं सिम कार्ड मोबाईल मध्ये टाकलं. तो इकडेतिकडे शोधक नजरेने पाहू लागला. चौकातली पाटी बरोबर होती.

‘भुरणगावं चौक.’

यायला बराच उशीर झाला होता. ती कुठेच दिसत नव्हती. त्याने नंबर डायल केला.रिंग वाजत होती‌‌..एकदा दोनदा तिनदा…

वळणावरच्या खोल दरीत दोन मृतदेह पडले होते. जवळच मोबाईल वाजत होता… मोबाईल वाजत राहिला बराच वेळ..

सातही जण काळजीत पडले होते. डोळ्यात राक्षसी भाव असणारा तो तिच्यासाठी वेडापिसा झाला होता.

इकडे तिच्या घरचे, मुलाकडे बोलणी करायला गेलेलं कुटुंब काळजीत पडलं होतं.

रात्र वैऱ्याची झाली होती.

त्या भयाण अंधारात तीन मृतदेह निपचित पडले होते..बेवारसासारखे.. या थरारक रात्रीत आजूबाजूला भयाण शांतता होती. काहीच न घडल्यासारखी.!

भटकंतीला निघालेला मॅक्स..

प्रियकरासोबत पळून जाण्यासाठी आलेली ती…

तिला सुरक्षित घरी पोहचवण्यासाठी तळमळणारा ड्रायवरं..

नियतीने घात केला.. वेगवेगळ्या वळणावरची आयुष्य क्षणार्धात उद्धस्त झाली.

……………………………….

तिसऱ्या दिवशी पेपरातली बातमी वाचून तो हर्षाने आनंदित झाला. सिगारेट पेटवून आरामात तो पेपर पुन्हा पुन्हा वाचत राहिला.

‘नियतीचा क्रुर खेळ… सुनियोजित वधू आणि वराचा एकाच रात्री एकाच मार्गावर वेगवेगळ्या अपघतात मृत्यू..!’

अक्राळविक्राळ गडगडाटी हास्य केबिनमध्ये पसरलं.. मॅक्स इंडस्ट्रीचा तो एकमेव वारसदार उरला होता.

……………………………………………..

समाप्त.

All content of this blog are subject to copyright.

©all rights are reserved.

.

चॅटिंग मेसेजिंग वैगेरे वैगेरे…

‘Thatfairgirl98@gmail.com’

प्रोफाइल नेम- अश्वी

‘Congradulations! Your profile is ready to use. Hope you enjoy it!’

अक्षर झळकत होती. कीबोर्ड वर भराभर बोटं फिरत होता. तिला या नव्या सोशल मीडियाची प्रचंंड उत्सुकता होती.परवाच एक मैत्रीण तिथल्या गमतीजमती सांगत होती. ती वेगवेगळ्या पेजवर जाऊन माहिती घेत होती. लाईक अनलाईकचा सपाटा सुरू झाला होता.

….

‘weirdlyweird999.gmail.com’

प्रोफाइल नेम- अनभिज्ञ

प्रोफाइल तयार झाली. तो तसा नवखा नव्हताच. आधी सुद्धा वेगवेगळ्या सोशल मिडिया वरून तो अॅक्टिव व्हायचा. एका मीडियाचा कंटाळा आला की अकाऊंट बंद करून नवीन मीडीया शोधायचा. मनोरंजन झालं पाहिजे,इतकं साधं सरळ त्याचं तत्त्व होतं.

…….

अश्वी आता बऱ्यापैकी सोशल मीडियावर रूळली होती. मत व्यक्त करत होती. तिला बऱ्यापैकी हे व्यसनचं लागलं होतं. कॉलेजचे तास वगळता ती कायम ऑनलाईन असायची. आज कॉलेजमध्ये अजिबातच वेळ मिळाला नव्हता. कॉलेज संपल्यावर तिने पटकन मोबाईल हातात घेतला. ऑनलाईन जाताच अठ्ठावीस नोटिफीकेशन्स..!! धांदरटासारखी ती इकडून तिकडे पेज बदलत होती.. सकाळी एका लिखाणाला इतके लाईक्स आणि मत..ती हुरळून गेली. उद्या काय लिहावं म्हणजे यापेक्षा जास्त लाईक्स येतील?? ती विचार करत होती.रुमवर जाऊन ती बाकी काम करत बसली. जेवण झाल्यावर तिने मोबाईल पुन्हा हातात घेतला..ॲपच्या मेसेजबॅक्स मध्ये एक मेसेज दिसला‌.

“हे.. प्रोफाइल नाव छान आहे.”

रिप्लाय द्यायच्या आधी तिने सगळी प्रोफाईल पाहून घेतली. बायो चेक केला. ठीक आहे ,सभ्य दिसतोय पोरगा तिने मनात विचार केला.

“थॅंक्स” तिनं उत्तर दिलं.

“वेलकम..पण एक विचारू?” पलीकडून प्रश्र्न

“हम्म्” तिने कपाळावर आठ्या पाडत उत्तर दिलं.

“अर्थ काय आहे या नावाचा?”

“बरेच अर्थ आहेत. मला माहित असलेला एक म्हणजे विजयी.”

“ओह् व्वा..भारीच..हेच तुझं खरं नाव का?”

प्रश्नाला प्रश्र्न ऐकून ती चिडली. तिने उत्तर द्यायचं टाळलं.तिने प्रोफाइल लॉग आऊट केलं.

” सोयीनुसार अर्थ लावले जातात.आपण कुठे चुकलो व्यर्थ शोधत राहतो.” दुसऱ्या दिवशी तिने मेसेज वाचला. उत्तर द्यायच तिने प्रकर्षाने टाळलं.पण विचार करण्यासारखं मत त्याने मांडलं होतं. नको ते काही, विचार झटकून ती कामाला लागली.

“अश्वी..तू कायम अशीच असते का गं?” अॅप उघडल्या बरोबर मेसेज दिसला.

अशी म्हणजे कशी ? हा समजतो काय स्वतःला?तिचा पारा चढला. आता मात्र याला जाब विचारला पाहिजे. नावाप्रमाणेच आहे हा विचित्र, तिची धूसपूस चालूच‌.

“म्हणजे तुला म्हणायचं काय?” तिचा प्रश्र्न

” म्हणजे स्वतःत रमणारी..”त्याच्या या अनपेक्षित उत्तराने ती चमकली. तिचा राग थोडा निवळला.

“ओह् अस्सं.”

“होय तसचं. तुला काय वाटलं??” प्रतिप्रश्न

“अरे काही नाही..” ती जरा वरमून म्हणाली.

“सांग गं..”त्याचं मनवायचा सूर.

राग मावळत चालला होता. ताण कमी झाला.. वर्षानुवर्षे माहीत असलेल्या सारखं त्यांच बोलणं सुरु झालं.

“तू कुठे राहतेस?”

“स्वप्ननगरीत..” तिने मिष्किलपणे उत्तर दिलं.

“बरं..”

“तुझं खरं नाव काय?” तिने विचारलं

“अनभिज्ञ!”

“सांग ना..” ती चिडून म्हणाली.

“सांगून‌ काय करणार?? भेटणार?? शोध घेणार की आणखी काही??”

जरा वेळ शांतता पसरली. ती विचारात पडली.

“नाही.असं नाही..आपण कुणाशी बोलतो, का बोलतो माहीत असायला हवं.” तिने उत्तर दिलं.

“हे बघ..इथे कुणी कुणाशी नाती जोडायला येत नाही. किंवा खाजगी गोष्टी बोलायला येत नाही. जो तो येतो बोलतो व्यक्त होतो. ओळखीच्या लोकांमध्ये बोलायला मर्यादा पडते. कधीकधी घुसमट होते. कशाला ओळख काढण्याच्या किंवा शोध घेण्याच्या फंदात पडतेस..?” तो स्पष्ट बोलून गेला.

“पण तरीही…किमान नाव तरी ??तू दिसतो कसा हे तरी माहिती हवं.” ती तिचा मुद्दा सोडायला तयार नव्हती.

“बरं निनावी मी असलो तरी तुला काही त्रास दिला आहे.? असभ्य बोललो आहे?? की गैरवर्तन केले आहे??”

“नाही अजिबात नाही.”

“मग?? तुला असुरक्षित वाटत असेल तर आपण बोलणं थांबवू.” तो निर्णायकपणे म्हणाला.

“हम्मम्…” दीर्घ श्वास घेऊन तिने संभाषण बंद केलं. मुद्दा तसा चूक नव्हताच. ओळखीच्या लोकांनी तसंही आयुष्यात नाक खुपसून फुकट सल्ले आणि टोमणे दिले होते. अनोळखी माणूस नीट बोलत आहे तर चूक नाही. शेवटी बोलणं ऐकणार कुणीतरी प्रत्येकाला हवचं असतं नाही. मर्यादा न ओलांडता ही मैत्री चांगली राहूच शकते, तिने मान डोलावली.

“ऐक ना गं…तुला कधी असा विचार आला का मनात?” दुसऱ्या दिवशी त्याचा मेसेज.

“असा म्हणजे कसा?” आता हे काय नवीन‌ खूळ असा विचार चमकून गेला.

“आयुष्यात आपण कधीतरी एकमेकांना भेटू आणि आपल्याला माहितही नसेल आपण दोघं एकमेकांना इतके चांगले ओळखतो. किंवा आपण रोज बोलतो.”

“नाही माझ्या डोक्यात असे फुटकळ विचार येतही नाहीत. आणि इथे भेटलात बाकी कुठे भेटू नका!” चेष्टेने तिने रिप्लाय दिला.

“काय तू पण..एक नंबर खडूस.”

“अभ्यास करतेय. नंतर बोलू परीक्षा आहे.”तिने संभाषण थांबवलं.

सात दिवस दोघांचं संभाषण नाही. तरीदेखील आयुष्य व्यवस्थित चालू होतं.कदाचित ते एक आभासी जग होतं. हवं तेव्हा तिथं जावं हवं तेव्हा फेरफटका मारावा..मुक्त व्हावं आणि पुन्हा यावं या दैनंदिन जगात..माणसांनी खचाखच भरलेल्या गर्दीत. जिकडे पहावं तिकडं चेहरे..असंख्य भावनांचे,असंख्य स्वभावाचे.! म्हणूनच आभासी जगाचं आकर्षण जास्त असावं..तिथे तुम्हाला कोणी अडवत नाही.वाहत राहतो आपण मुक्त झऱ्यासारखे..वाट फुटेल तिकडे; मिळेल त्याला सोबत घेऊन.. वेडंवाकडं उंचसखलं जमेल तसं..!!

“अरे..आहेस का??” तिने परीक्षा संपून निवांत झाल्यावर मेसेज केला.

“बोला..आहे इथेच मी कुठे जाणार?? मी भटका पामर इथे नाही तर तिथे असणारं.!”

“बरं बरं ..कळलं हा आजोबा..निघालात का परतीच्या प्रवासाला स्मशानात??”ती थट्टेने म्हणाली

“नाही गं..म्हातारी शोधल्याशिवाय जात नसतो मी..!”

” तुला कोण भेटणार??”

“बघ हा..तू पण येशील…एक ना एक दिवस..!”तो सूचकपणे म्हणाला.

“ए..शहाणपणा करू नको हा..तुला आधीच सांगितलं आहे मला त्या विषयात पडायच नाही. तुझं नाव माहिती नाही आणि तुला मी भेटणार..? शक्यच नाही.” तिचा पारा चढला.

“शांत हो गं..मी फक्त म्हणालो गमतीने. ” समजूतीने तो म्हणाला.

दोघं बऱ्याच विषयांवर बोलायचे. मत व्यक्त करायचे. दोघांची मैत्री चांगलीच घट्ट झाली होती. त्याने कधीही तिला नाव सांगितले नाही. तिने कधीही ओळख सांगितली नाही. बिनचेहऱ्याची, निनावी पण मन जुळलेली मैत्री होती ती.!

“अभिज्ञ…ऐक ना..”

“अनभिज्ञ असतं ते..व्याकरणचुका तेही तुझ्याकडून… निषेध तुझा.” मस्करीत तो बोलला.

“मी अभिज्ञ म्हणेल..आता इतकी ओळख झाली नाव सोडून तुझी..!”तिनं उत्तर दिलं.

“आज इतकी सिरीयस का झालीस?” त्याच्या मनात शंकेची पाल चुकचुकली.

“तू मला खरचं ओळख सांगणार नाहीस?”

“नाही”

“ठीक आहे..मी हे अकाउंट कायमस्वरूपी बंद करतेय. इथून पुढे बोलणं होणार नाही. ” ती काही निर्णायक स्वरात म्हणाली.

“का?? अचानक का?? आणि मी काय केलं?? काही चूक झाली का माझ्याकडून?” तो चिंतातूर झाला होता.

“नाही असं नाही. पण नकोच..कशाला उगाच अनोळखी नाती तयार करायची?? मला करिअर वर लक्ष द्यायचं. उगाच भरकटण्यात काहीच अर्थ नाही.” ती उत्तरली.

“तुझा निर्णय झालाय?” त्याने विचारलं.

“होय!”

“ठीक आहे. मी अडवणार नाही. तुला खूप खूप शुभेच्छा! तुझ्यासोबत बोललेले हे दिवस भारी होते. मी कधीच विसरणार नाही. गुडबाय.” त्याने संभाषण संपवलं.

“बाय..तुला सुद्धा शुभेच्छा!”

मेसेज वाचला गेलाच नाही.

अश्वी आणि अनभिज्ञ दोन्ही अकाउंट लॉग आऊट झाली. कदाचित कायमस्वरूपी!

…………………………………………………….

“अगं गधडे, पसरलीस काय ?नीट बस जरा..लग्नाचं वय झालं पण बालिशपणा गेला नाही तुझा.” चिडून आई म्हणाली.

“काय गं आई..नुसती कटकट करत असते. एक सुट्टीचा दिवस त्यातपण तू आराम करू देत नाही. सारखं आपण मागे टुमणं चालूच तुझं” सोफ्यावर सरळ बसत ऐश्र्वर्या म्हणाली.

“आराम कर ना मग.. सारखं ते मोबाईल आणि काय चॅटिंग.. कंटाळा येत नाही का इतकं बोलून तुम्हाला?” आईची किरकिर चालूच होती.

“मातोश्री..आपण जरा थोडा वेळ शांत रहाल का? मी चॅटिंग करत नाही. मी मेल चेक करत होते. ऑफिस मधल्या कामाचे.” रोखाने ती म्हणाली.

“बरं ऐक.. मोहोळ काकांनी एक बायोडाटा पाठवला आहे. मुलगा चांगला दिसतो आहे. बघून घे बरं. माझ्या मोबाईल मध्ये आहे माहिती.” आई चहा ठेवत म्हणाली.

“आता म्हणू का मी काय सारखा मोबाईल?”आईला डिवचत तिने मोबाईल हातात घेतला.

‘अक्षय देशमुख. केमिकल इंजिनिअर. सध्या कामाचे ठिकाण हैदराबाद.’ तिने भराभर बायोडाटा वाचला. फेसबुक उघडून तिने नाव सर्च केले. पंधरा वीस प्रोफाईल पेजवर आले. माहितीच्या आधारे तिने एक प्रोफाईल उघडली. बेसिक माहिती वाचून झाल्यावर तिने फोटो बघायला सुरुवात केली.

भटकंतीचे खाण्याचे बरेच फोटो तिथे होते. उंचापुरा धिप्पाड बऱ्यापैकी दिसणारा होता.

‘हम्मम म्हणजे महाशय खादाडगिरी करणारे आहेत. फिरायला आवडतं एकंदरीत बेसिक आवडीतर जुळत आहेत.’ तिने मनात विचार केला.

“काय पाहिलं का? काय वाटतं? “मागून येत आईने विचारलं.

“प्रोफाइल तर चांगली आहे. पण भेटल्याशिवाय काही ठरवता येणार नाही.” चेहरा कोरा ठेवत ती म्हणाली.

“बरं मी मोहोळ काकांशी बोलून घेते.”आई थोडीशी निर्धास्त झाली.

पंधरा दिवसांनंतर पहायचा कार्यक्रम झाला. दोघांनाही एकमेकांशी बोलायची परवानगी दिली.

“पहिल्यांदाच बोलतोय असं.थोडं अवघडल्यासारखं वाटतयं..पण तुला काही वाटत असेल तर स्पष्ट बोल.” तो सोफ्यावर बसत बोलला.

“हम्मम्..तुम्हाला काही शंका असल्यास बोला.”ती नजर न मिळवता बोलली.”असं पहिल्या भेटीतच निर्णय घेऊ शकत नाही मी कोणताच.”

“अगदी मला वाटतय तेच बोललीस. आपण असं करूयात का थोडं बोलुयात भेटुयात.वेळ घेऊ मग निर्णय घेऊ.” तो उत्साहात बोलला. ती मंत्रमुग्ध हसली. नंबर देवाणघेवाण झाली. घरच्यांनी त्यांच्या निर्णयाला मूक संमती दिली.

“अक्षय हिअर…!” मेसेज आला‌.

“ऐश्र्वर्या हिअर..”तिने रिप्लाय दिला.

” काय मग कशी आहेस?”

“मी मजेत तुम्ही??”

“अरे तुरे बोल गं…उगाच जबाबदार वय झालेला वाटतो असं तू अहो जावो करते तर”

“हाहा..बरं कसा आहेस तू? आज काय काय केले?”

“ऑफिस ची काम आणि बाकी काय..अरे हो आज मस्त बेत केला होता झणझणीत रस्सा आणि भाकरी..!”

“व्वा व्वा खवय्ये मजा आहे.”

मेसेजचा असा प्रवास सुरू झाला. जेव्हा वेळ मिळेल तेव्हा ते बोलत असायचे. ही ओढच वेगळी होती.

काल खाल्ल काय केलं कुठे आहे यापासून कोणासोबत यांचे क्षणाक्षणाला अपडेट येत होते. फोटोज् ने तर गॅलरी भरून गेली होती. ऐश्र्वर्या बरेच तास ऑनलाईनच असायची.

“ऐश्वर्या..बाळा घरात बाकी माणसंसुद्धा आहेत. जरा ठेव मोबाईल. उद्या सासरी गेली तर आम्हाला वाट्यालासुद्धा यायची नाहीस.”आई नाराजीने म्हणाली.

“आई काय यार तू पण…बोलले नाही तर मला तो कसा आहे कळणार कसं?” टाईप करत करतच ऐश्र्वर्या म्हणाली.

“लग्नानंतर जाणून घ्यायला थोडं काही ठेवलं. नंतर मग कंटाळा येईल काहीच नसेल. तुम्ही आजकालची पोरं ना अति करता.” आई तडतडत निघून गेली.

फावल्या वेळेत ऐश्र्वर्या त्याचे प्रोफाईल चेक करायची.कुठे काय कमेंट केली, त्यावरून ती त्याचा स्वभाव निष्कर्ष काढायची. अक्षय तिला समजावण्याचा ती परिस्थिती ती वेळ वेगळी होती. त्याचा निकष आता योग्य ठरत नाही.

ऐक ना गं..”

“बोल काय झालं? सगळं ठीक ना?”

“होय गं… असंच तुला काही विचारावं वाटलं..”

“विचार की मग!!”

“काय वाटतं तुला आपलं हे इतकं बोलणं हे काय असावं?? आकर्षण की नवीन आहे म्हणून ओढ?”

“असं का विचारतो आहेस पण..”

“सहजचं ग..आता निर्णयापर्यंत यायला हवं ना.”

“आपली मतं विचार जुळत आहेत आवडीनिवडी सारख्या आहेत यात विचार काय करायचा आता!”

“तुझा होकार आहे?”

“होय..अगदी मनापासून!”

“ऐशू ..पण हेच सगळं लग्नानंतरही राहील ना?? हीच समजून घ्यायची वृत्ती..हीच ओढ..हाच विश्वास.”

“हो..तुला तुझ्या वर विश्वास नाही?”

“आहे..पण दुरून डोंगर साजरे…ओळखीने माणसं जुनी होतात. जुन्या गोष्टी गृहीत धरल्या जातात. मग गैरसमज आणि वाद.प्रत्यक्ष असणं आणि ते आहे असं कल्पना करणं यात तफावत आहे.”

“तू खूप विचार करतोस रे…आपण छान राहू.. आतापर्यंत राहिलो तसचं..आणि आता झोप.. उशीर झाला आहे.. सकाळी मेसेज करते.”

दोघांनीही घरी होकार कळवला.

“आई मी पत्रिकेची सॉफ्ट कॉपी तयार केली आहे.तीच पाठवू व्हॉट्स ॲप ला.उगाच पळापळ नको”आईला पत्रिका फॉरवर्ड. करत ती म्हणाली.

“सगळी कामं ऑनलाईन आणि फॉरवर्ड करायची नसतात गं. मंगल कार्य आहे. आग्रहाने प्रत्यक्ष निमंत्रण देण चांगलचं‌. “आई म्हणाली.

“जग इतकं पुढं चाललंय तुम्ही असेच रहा. “तिरकसपणे ऐश्र्वर्या म्हणाली.

. धुमधडाक्यात लग्न झालं. संसार सुरू झाला. सहा सात महिने चांगले गेले.नंतर पुन्हा कुरबुरी सुरू झाल्या. अक्षय समजुतीने दोन पावलं मागे घ्यायचा. ताणतणाव कमी करायचा प्रयत्न करायचा.

“अक्षय तू मला मेसेज करणार होतास निघण्यापूर्वी?” ऐश्र्वर्या चिडून म्हणाली.

“अगं हो पण गडबडीत विसरून गेलो. आलो ना आता घरी. ” तिला शांत करायचा प्रयत्न.

“कारण देऊ नकोस नुसती. लग्नाआधी तर वेळच वेळ होता. आता काही झालं की गडबड होती.” तिचा पारा अजून चढला.

त्याने तिला जवळ ओढले.तिच्या गालावर हात फिरवत तो म्हणाला.

“खरचं गं.. खूप धावपळ झाली आज. सॉरी.”

“ठीके.” त्याला बाजूला सारत ती किचनमध्ये गेली.

जेवताना ताटाचा फोटो काढून तिने स्टोरी पोस्ट केली.

‘घरचं सात्त्विक जेवण विथ नवरोबा.’

नोटिफीकेशन यायला लागले. अक्षय कसनुस हसला. त्याने भराभर जेवण उरकलं.तो बेडरूममध्ये गेला.

“अक्षय बघ यार किती लाईक्स आलेत. आणि कमेंट्स पण..व्वा..ही तर भारीच कमेंट आहे..सात्त्विक जेवण विथ तात्विक नवरा ,”ऐश्र्वर्या आनंदात सांगत होती.अक्षय कधीच झोपून गेला होता.

संवाद वाढला होता पण परीसंवाद कमी झाला होता. लाईक्स कमेंट यांचा भडीमार होत होता पण आपल्याच माणसांसाठी वेळ नव्हता.छोट्या छोट्या गोष्टींचा आनंद प्रदर्शनात लुप्त झाला होता.

“अक्षय राव..मजा आली आज. आमचा तो व्हाट्सअप ग्रुप आहे ना त्यात भारी चढाओढ सुरू होती. दोघींची भांडण सुरू झाली आणि ब्लॉक अनब्लॉक ग्रुप मधून एक्झिट असं ड्रामा झाला..पाच तासांनंतर थांबलं सगळं..१३४५मेसेज आलेले.” ऐश्वर्या अतिउत्साहात सांगत होती.

“भारीच की मग..” उगाच काही बोलायचं म्हणून तो बोलला.

“तू असं वरवर का बोलतो हल्ली?”त्याच्या कुशीत शिरत म्हणाली.

“कधी कधी वाटतं तुला मी ओळखूनच शकलो नाही. किंवा तू अनोळखी असती तर किती चांगलं झालं असतं नाही. उगाच तू अशी आहे म्हणून मी तुझ्याबद्दल तसाच समज ठेवला नसता किंवा तुला चौकटीत मापलंं नसतं. ओळखीने माणसाला मर्यादा येतात अपेक्षा वाढतात.” तिच्या केसातून हात फिरवत तो म्हणाला.

“तुझं माझ्यावर प्रेम नाही?”

“आहे रे राजा..पण तुझ्याबद्दल केलेला समज कधीकधी खोटा ठरतो. तो त्रासदायक आहे.” तो भावना थांबवत म्हणाल. तिने हलकेच त्याच्या ओठांवर ओठ टेकवले.

दुसऱ्या दिवशी अक्षयने साईट लॉग-इन केल.

‘अनभिज्ञ ‘

जवळपास एक वर्षांनी तो पहात होता.

त्याने मेसेज बॉक्स चेक केला..नाव शोधलं

‘अश्वी’

मेसेज टाईप केला.

“ओळखलं का? .कशी आहेस? सर्व छान असावं अशी अपेक्षा करतो.खूप दिवसांनी आठवण आली तुझी.. कारण जाणवलं.!अनोळखी असण्याइतक समाधान कशात नाही..”

आतमध्ये किचनमध्ये ऐश्र्वर्याच्या मोबाईलमध्ये जुन्या मेल आयडीवरुन नोटिफीकेशन आलेलं होतं.

©all rights reserved.

Image source-google.

अबोल पत्रं

भाग-१

प्रिय …..

या वाटेवरुन चालता चालता किती मैल लांब आलास कळलं देखील नसेल…उगवत्या कोवळ्या सूर्यापासून ते घाम घाम काढणाऱ्या माथ्यावरचा सूर्य देखील साक्षी असेल…ऊनपावसाळे अनेक झेलले असशील…पायाच्या तळव्यांच्या संवेदना बधीर झाल्या असतील…थांब जरा या एका वळणावर… दोन क्षण मोकळा श्वास घे…मावळतीच्या सूर्याबरोबर नभी उधळणारा संधिप्रकाश आणि त्यावर दिमाखात उडणाऱ्या थव्यांची रेलचेल बघ..ऊनपावसाच्या अनुभव घेतलाच आहेस आज जरा चंद्राची शीतलता आणि रात्रीच्या मंद लहरींचा सहवास घेऊन बघ…काळ्याकुट्ट ढगांना चंद्राच्या प्रकाशाची रेशीम लकेर चढली असेल…ढगांआड चंद्रचांदण्यांचा लपंडाव सजलेला असेल…रातराणीचा ओला गंध तुला अवचित स्पर्श करत असेल..आणि दूर कुठेतरी दिवा अलगद मिणमिण करत असेल…तू एकटाच असशील…पण हे रितेपण वेगळ्याच अनुभूतीने भरलं असेल…एकाकी असूनही सहवासाने भरलेलं..आज तुला काय द्याव??? आज तुला द्यावं ओंजळभर टिपूरं चांदण्यांचं आदान…रातराणीच्या सुगंधाचं वरदान… रात्रीच्या शांततेचं पसायदान..मिणमिणत्या दिव्याचं तेजोःदान…

तुला काय द्यावं…तुला द्यावं पारड्यात न तोलता येणाऱ्या निखळं मैत्रीचं दानं..पाठीवर कौतुकाने मारलेली थाप..प्रसंगात सोबत उभं राहण्याचा विश्वास..तुला द्यावं एक मंतरलेलं पानं..मोरपंखाचा स्पर्श करणारं, डोळ्यात आलेलं पाणी काठाबाहेर पडण्याआधी टिपून घेणारं, कधीकधी भराभर कोंडलेल्या भावना मांडून तुला मुक्त करणारं ! तुला द्यावं त्या धुव्रताऱ्यासारखं स्थान; कोणत्याही परिस्थितीत तुझा तोल आणि संयम कधीच ढळणार नाही असं..अभिजात..अविचलं..अढळ आणि अप्रतिम..! तुला मी द्यावं तरी काय?? कधीच न सांगता आलेल्या भरगच्च भावनांचे शुभाशीर्वाद .. द्यावा तुला त्या क्षणांचा मंत्रमुग्ध सहवास त्यात तुला आयुष्यभर सार्थकी भासेल.!

क्रमशः

© All rights reserved.

Image source- Google.

आधारवड

भाग-4…

विचारांचं गलबत किनाऱ्यावर कधी लागेल माहिती नव्हतं…परिस्थिती नुसार घालमेल वाढतं होती. चार वर्षे झाली महेश घर सोडून आला होता. यश सारखी हुलकावणी देत होतं. अभ्यास करुनही अपेक्षित पदरात पडत नव्हतं. निराशेचं माप मात्र वरचढ होतं होतं. आशा तुटत चालली होती. आपण कुठे चुकलो, याचा अंदाज महेश घेत होता.

या वर्षी शेवटची परीक्षा देऊन पाहू, असा निर्णय त्याने घेतला. पोरांची संगत कमी होतं होती. महेश अभ्यासात मग्न असे अथवा दूर कुठेतरी एकांतात जाऊन बसे. मनाचा हळवेपणा एकटेपणात प्रखरपणे जाणवतो. आपण किती फोल आहोत, त्याला उमजायचं. स्वाती त्याचा मागे खंबीरपणे उभी रहायची . त्याला उमेद द्यायची. त्यावेळी कदाचित एकच खांदा त्याला साथ देत होता.

अण्णांनी महेश परत येईल, ही आशा सोडली होती. म्हातारपणी आपल्या स्वाभिमानापुढे पोरगं दूर लोटलं ही टोचणी त्यांना लागली होती. दिवसेंदिवस अण्णा हळवे होत होते. बाप आणि पोरातला समंजस दुवा व्हायला आई कमी पडली होती.

वाईट दिवस सरायला वर्षानुवर्षे लागतात. दुःख मुळी अलवार आणि समंजसपणे भोगावं लागतं. दुःख अनुभवी..चार धडे दिल्याशिवाय सरत नाही. सुख मात्र क्षणभंगुर.. माझं माझं म्हणता संपून जातं. आयुष्याची रीतचं न्यारी..हवं ते मिळत नाही..मिळतं ते जुळत नाही आणि जुळत ते सरत नाही.

शेवटची पेपर देऊन महेश रुमवर आला. बराचसा भार कमी झाला होता. डोक हलकं आणि शांत झालं. बिछान्यावर पडताक्षणी त्याला गाढ झोप लागली. स्वप्नात किती मनोरथ पूर्ण झालेली दिसत होती. चेहऱ्यावर समाधानाचं हसू होतं.चार पाच तासानंतर त्याला जाग आली. बरेच दिवस स्वातीशी बोलणं झालं नव्हतं.आज निवांत गप्पा मारता येतील, म्हणून त्याने तिला भेटायला बोलावलं.नेहमीच्या जागी ती दोघ भेटली. स्वाती सावळी असली तरी तिचा चेहरा आकर्षक होता. महेशला मनमिळाऊ स्वाती फार आवडायची.

” आज बाईसाहेब म्हणतील ती शिक्षा आम्ही भोगणारं. महिन्यानंतर भेटतोय.” महेश चिडवायच्या स्वरात म्हणाला.

स्वातीच्या चेहऱ्यावरची रेषही हलली नाही. ती शून्यात नजर लावून बसली होती. डोळे जड आणि रडलेले दिसत होते. महेश गडबडला. तिचा हात हातात घेत चेहरा न्याहाळत म्हणाला,

“स्वाती, काय झालयं?? तू गप्प का?? बोल ना..”

स्वाती महेशला मिठी मारुन रडू लागली. महेश गोंधळून गेला. तिच्या डोक्यावरून हात फिरवत तिला शांत करत म्हणाला,

” मला नीट सांग काय झालयं..”

हुंदके देत देत स्वाती बोलू लागली,

“आप्पांनी लग्न ठरवलयं माझं. काही ऐकून घ्यायला तयार नाही. त्यांची शपथ घातली. दोन महिन्यांत लग्न आहे. मी विरोध केला तर माझ्यावर हात उगारला. आता कशीबशी मैत्रिणीकडे जाते म्हणून आलेय. महेश, मला तू सोडून कुणीच नकोय. तू मला घेऊन चल.”

महेशच्या काळजात चर्रर् झालं. स्वातीला शांत करत तो म्हणाला,

“तू घरी जा. मी उद्या अप्पांना भेटतो.”

” पण महेश…ते तुझं ऐकून तरी घेतील का…नको आपण पळून जाऊ..”

” नाही स्वाती.. मला बोलू देत.तू काळजी करू नको.”

भरल्या डोळ्यानी स्वातीने त्याला निरोप दिला. महेश घराकडे निघाला. भूक केव्हाच मेली होती. पावलं जड होत होती. पुढे भविष्य गडद झाले होते.चहुबाजूंनी घेरल्याप्रमाणे त्याची अवस्था झाली. प्रत्येक परीक्षा त्याचा अंत पहात होती आता नियतीने त्याला कठड्यावर आणून ठेवले होते जिथून त्याला कदाचित भावनांचा कडेलोट करावा लागणार होता. श्वासांची गती वाढली होती. मती गुंग झाली होती. फासे पडले होते. उद्याची पहाट काय दिशा देणार ही धाकधूक होती.

आतापर्यंत सगळ्या परिस्थितीला एकटेच सामोरे गेल्याने महेश आता तरबेज झाला होता. व्यवस्थित आवरुन काय बोलायचे ते उजळणी करुन तो निघाला. छोटी चूक सुद्धा महागात पडणार होती. फाटक उघडून तो आत आला, त्याने डोळे मिटून दीर्घ श्वास घेतला अण्णांचा स्पष्ट चेहरा त्याला दिसला. आधार वाटू लागला. त्याने हलकेच दारावर टकटक केले. स्वातीच्या लहान बहिणीने दरवाजा उघडला. तो आत आला. अप्पा पेपर वाचत बसले होते. त्यांनी तिरकेच चष्म्यातून पाहिले आणि त्याला बसायची खूण केली.

” मी महेश..महेश यादव..” स्वर भेदरलेला

” हमम्..पुढे..” पेपरात डोक घालूनच अप्पा बोलले.

” अप्पा ….मला तुमच्याशी महत्वाचं बोलायचं आहे. मला पाच मिनीटे वेळ द्या .” दरवाज्याआड स्वातीला पाहून त्याला आधार आला.

रागाने पहात अप्पांनी पेपर बाजूला ठेवला. महेश पुढे बोलू लागला.

” अप्पा आपण एकमेकांना ओळखत नाही. भेटलेलो नाही. मी आणि स्वाती पाच वर्षांपासून एकमेकांना ओळखतो. ओळखीतून आम्ही एकमेकांच्या प्रेमात आहोत. आम्हाला एकमेकांशी लग्न करायचं आहे. ”

“अस्सं.” महेशचं बोलणं तोडतं आप्पा म्हणाले,” करतो काय तू?”

“मी स्पर्धा परीक्षा देतोय.”

“ते दे तू. पोटापाण्यासाठी काय करतो ?”

“सध्या एका कंपनीत अर्धवेळ नोकरी करतोय. बाहेरून बी.ए. पूर्ण केलयं. आता एम्. ए ला प्रवेश घेईन.”

“म्हणजे स्थिरस्थावर असं काही नाही. कशाच्या जोरावर पोरगी तुला द्यायची.”

“आज ना उद्या होईल सगळ ठीक. मी शब्द देतो. स्वाती दुसऱ्या सोबत सुखी राहू शकणार नाही.”

“आत्ता बोललास परत बोलू नकोस. आधी स्वतः च्या आयुष्यात काय करायचं ठरवं मग माझ्या पोरीच्या आयुष्याचा निर्णय घे. निघ आता.” अप्पांच्या डोळ्यात निखार पेटलेला. स्वाती आतून बाहेर आली. पाठोपाठ आई अप्पांना शांत करत होती.

“महेश मी तुला सांगितलं होतं..अप्पा ऐकणार नाहीत.. आपण पळून जाऊ.” स्वातीच्या डोळ्यांतून अश्रू ओघळत होते.

“स्वाती..बाप काय असतो कळायला बापापासून दूर व्हाव लागतं. मी भोगलयं. तुला तुझ्या बापापासून वेगळ करायची चूक मी करणार नाही. होईल लग्न तर त्यांच्या संमतीने. अथवा नाही . अप्पा हात जोडून विनंती करतो..दोन महिने द्या.. सिद्ध करुन दाखवतो. पण दोघांना वेगळ करु नका.” बोलून महेश बाहेर पडला. गालांवरून अश्रू ओघळले. पहिल्यांदा त्याला आपल्या पोरकेपणाची प्रकर्षाने जाणीव झाली. मन आक्रंदत होतं. कदाचित सगळ्या प्रश्नांची उत्तर अण्णा देऊ शकतील. त्याचा विचार झाला. घाईघाईने बँग भरुन त्याने गावची बस पकडली. पाच वर्षांनंतर तो गावी जात होता. गाडी पळत होती.त्याचं मन घरापाशी पोहोचलं होत.

संध्याकाळ झाली होती. अण्णा बाजावर बसून चहा पीत होती. महेश अंगणात पोहोचला. वय झालं तरी अण्णांची द्रुष्टी शाबूत होती. त्यांना क्षणभर विश्वास बसेना. हातातला कप ठेवून ते लगबगीने उठले.

“भावड्या…आरं तू…इरवाळी कसं काय..? ” त्याला मिठीत घेत अण्णा बोलले. त्यांच्या अंगाचा शेणामातीचा वास आज महेश ला हवाहवासा वाटला. मिठीत ऊब होती…मायेची..पाच वर्षे या मायेला तो पारखा झालेला. त्याची बँग खांद्यावर घेत हाताला धरून ते पडवीत आले. महेशला दुडूदुडु चालताशा आधार देणाऱ्या बोटांची आठवण झाली.

” चंद्रकले..बघ कोण आलयं..भावड्या…आपला भावड्या..”

धुरकटलेले डोळे चोळत ती बाहेर आली. तोंडावर बोट फिरवून ती त्याच्या गळ्यात पडून रडायला लागली. भेटीगाठी झाल्या..तिघांचे ऊर भरुन आले होते. अण्णांचं काळीज आत्ता कुठं शांत झालं.काहीतरी झाल्याशिवाय भावड्या अचानक घरी यायचा नाही, न्याहाळत त्यांनी विचार केला. रात्रीच्या जेवणात सगळं त्याच्या आवडीचे पदार्थ होते. कित्येक दिवसांनी इतकं पोटभर जेवण झालं होतं.

आकाश शांत होतं. चांदण्यांची सुंदर आरास पसरली होती. महेश बाजावर पडून आकाशाकडे पहात होता. मनातून तो स्थिर झाला होता. इतकी शांतता आणि समाधान त्याने गेल्या चार पाच वर्षांत अनुभवलं नव्हतं. आपल्या माणसांत दुःखाची तीव्रता किती कमी होते नाही.. त्याच्या पायांना गार खरबडीत स्पर्श झाला. त्याने चटकन पाय बाजूला घेतला.

” अण्णा काय करताय ?”

“दमला असशील. पाय चेपून देतो. लहान असताना शाळेतून आला की पाय दुखत्यात म्हणून चेपून घ्यायचा की रं.”

अप्पांचा स्वर हळवा झाला..महेशने हुंदका गिळला आणि डोळे गच्च मिटून पडला. तो निद्रिस्त झाला.

‘फिरत्या चाकावरती देशी मातीला आकार…विठ्ठला तू वेडा कुंभार..’ मधूर अभंगाने त्याला जाग आली. रात्री अंधारात बरचं काही नीट दिसलं नव्हतं. कोवळी उन्हं दाराशी पडली होती. दवबिंदूंनी पानांवर रांगोळी मांडली होती. उन्हात पिकं सोन्यासारख्यी सुंदर दिसत होती. हिरवीगार..अल्हाददायक..नयनरम्य..! बिल्डिंगीच्या गजबजाटात तो ही हिरवी किमया विसरलाच होता. लहानपणी लावलेला आंबा किती डेदेदार दिसत होता. क्रुष्णकमळ तर छप्परावरून मागच्या अंगणापर्यंत पसरला होता. तो मनोमन सुखावला. न्हाणीत जाऊन त्याने प्रातःविधी उरकले. स्वयंपाक घरात ऊब जाणवत होती. खरपूस उकळलेल दूध आईने त्याच्यासमोर मांडलं..स्वर्गसुख म्हणतात ते दुसर काय.!

अण्णा मळ्यात जायला निघाले. महेशही त्यांच्या सोबत निघाला. अण्णांनी माळवं केलं होतं..एकरभर शेतीत काकडी, टोमॅटो, भोपळा, दोडकी, कारली, वांगी यांचे वाफे दिसत होती. काळ्या आईला स्पर्श करताच महेश शहारुन गेला. निसर्ग शेवटी आपल्याला भरभरून देतो..कशातूनही न मिळणार आत्मिक समाधान देतो. आण्णा पाणी धरु लागले. महेशही पाण्यात उतरला. चाचपडत महेशने विषय काढला,

” अण्णा , संचालक साहेबांना भेटता येईल का हायस्कूल च्या?”

“व्हयं..कारं?”

” शाळेत जागा आहेत तर शिक्षकासाठी भरती होतो म्हणलं.”

अण्णांना विश्वासच बसेना. शंकेने त्यांनी विचारलं,

” आरं पण ते तू सायेबची परीक्षा देत हुता ना..? भावड्या माह्या मुळं तू तसं काय करत आसशिल तर माझं चुकलं..तू बळजबरी असं करु नगं..माझं काय बी म्हणणं नायं. म्हातारपणी उगं रागाच्या भरात बोलणं टाकू नगं माझ्यासंगं.” अण्णांच्या पापणीच्या कडा ओलावल्या.

“अण्णा, मीच चुकलो. हट्टापायी तुमचं ऐकलं नाही. मनाला वाटलं तसं वागतं गेलो..पण अनुभव नव्हता..भरकटलो..आता पुन्हा वळणावर यायला बघतोय..तुम्ही असं बोलता?.” महेश हुंदके देत म्हणला..अण्णांनी घट्ट मिठी मारली. महेश ओक्साबोक्शी रडू लागला. हेवेदावे, राग लोभ सगळ वाहून गेलं.

बऱ्याच खटपटीनंतर त्याला नोकरी मिळाली. महेश शाळा, शेती सांभाळत होता. अण्णांचा महेशबद्दल चार लोकांना सांगताना अभिमानाने ऊर भरून यायचा.सारं काही सुरळीत चाललं होतं.अप्पांनी समजावूनसुद्धा लग्नाला नकार कायमच ठेवला. स्वाती हळूहळू आठवणींपल्याड गेली. गाडी रुळावर आली होती. हेव्यादाव्यांचे, कलहाचे आवाज थंड झाले होते.

अण्णांचे अनुभवकथन ऐकून महेश थक्क व्हायचा. त्यांच्या कडून नव्या गोष्टी शिकत होता. गबाळ्या, गावंढळ बापाची जागा एका अनुभवी, प्रयोगशील बापाने घेतली होती. पै पै करून साठविलेल्या पैशातून अण्णांनी एक दुचाकी महेशला दिली, तेव्हा महेश आनंदाश्रूंत न्हाऊन निघाला होता.त्याने अण्णांकडे कटाक्ष टाकला. अण्णा त्याला आधारवड भासले.क्रुतज्ञता व्यक्त करायला आज शब्द थिटे पडले..महेशच्या मनात ओळी फेर धरू.लागल्या.

बाप हेच नातंच मुळी भन्नाट आहे. त्याला शब्दांत मांडता येणार नाही. मांडलचं तरी तो विरुद्ध अर्थाने कधी वागेल तर कधी अगदीच समांतर. बाप समजत नाही. बापाला समजून घ्यायला लागतं. बाप किनारा असतो आयुष्याचा..बेभान लाट अंगावर घेणारा, गलबतांना विसावा देणारा..कित्येक संकट येवोत तो स्थिर असतो. त्याचा तोल सहजासहजी ढळत नाही. तो सहस्र हातांनी देत राहतो.तो कठोर असतो.जगाची रित परोपरी त्याच्या वागण्यातून समजून सांगतो. बापाची चप्पल पायाला आली तरी कित्येक उन्हाळे पावसाळे अनवाणी फिरणाऱ्या बापाची सर यायला आपण बाप व्हायला लागतं. वयात आल्यावर बाप आपला बाप आपल्याला मळका, कुजका, बुरसटलेला वाटतो पण आपल्याला मोठं करताना त्याच्या चेहऱ्यावर येणाऱ्या वार्धक्याच्या खुणांचा हिशोब आपण मांडायला विसरतो. बाप आधार असतो..ज्याच्या आधारावर आपण धडपडलो तरी सावरतो, चुकलो तरी शिकतो..मुळात बाप झिजत जातो त्यावेळी दुसरा वंशव्रुक्ष तो सम्रुद्ध करुन जातो..

© All rights reserved!

Image source – google.

आधारवड

भाग-३

‘ आणि सुरु होतो प्रवास…अनिश्चिततेचा.’

मनातली गरळ कागदावर ओकत त्याने सुस्कारा सोडला. आईचा आवाज ऐकल्यावर थोडं बरं वाटेल म्हणून त्याने फोन केला. आतातरी आण्णा बरे बोलतील, प्रश्न विचारणार नाहीत, असं स्वतः समजूत काढतं त्याने फोन केला. पलिकडून आवाज आला,

“ह्यालो, कोण भावड्या..?”

“……..”

“ह्यालो, आवाज येत नाय…कोण हाय?”

“आप्पा…मी…”

“भावड्या, कारं लेका?? काय झालं ? आवाज का असा ?”

प्रश्न.. प्रश्न..प्रश्न महेशची चिडचिड सुरू झाली.

“आईकडं फोन द्या.”

“आरं पण..?”

“आईकडं द्या”

त्याच्या तटस्थ बोलण्याने आण्णांचा नाईलाज झाला.

“ऐकला का..भावड्या बघ काय म्हणतो??”

आतल्या घरातून लगबगीनं चंद्रकला बाहेर आली.

“भावड्या, आरं सोन्या किती दिस फोन नाय. ..बरा हाय ना?”

आईच्या काळजीपूर्वक आवाजाने त्याला गहिवरून आलं. वात्सल्यसिंधूच ती..तिची सर कुणाला येणार??

“जप पोरा…ह्यांला तुझी काळजी लागून राहती..तुमी दोघ काय नीट बोलत नाई..कसनुसं वाटतं..बाप हाय तो तुझा..एकदा बोलून बघ..आभाळाएवढ मोठ्ठ मन हाये.” फोन ठेवत चंद्रकला बोलली.तिचे शब्द त्याच्या कानी घुमत राहिले. बोलावसं तर वाटतं पण बोलणार काय ??

मागच्या गोष्टी अडथळा देत राहतात. एकदा तयार झालेली काळाची पोकळी कधीच भरून येत नाही.. कितीही वेळा आल्या तरी. मनाचा ताबा स्वाभिमानाऐवजी अहंकार आणि हेकेखोरपणाने घेतला तर ते स्वैर बनते, घोंगावणाऱ्या वाऱ्यासारखं.. प्रबळ, तालेवार, आकार नसणारा, स्वतः भोवतीच घुमत राहतं…ओसरून गेल्यानंतर प्रलयाचा अंदाज येतो अगदी तसचं.

महेश क्षणात भूतकाळात जाऊन पोहोचला.त्याचं गावं, त्याची माणसं,त्याचं कौलारु घरं आणि त्याचं कोकरू.

त्याचं जग किती छोटं आणि सुखी होत..मर्यादा आखलेलं..पण प्रचंड अडचणींनी भरलेलं. गरिबी वाईट असते.परिस्थितीतला माणूस कसा दलदलीत सापडल्यासारखा असतो..कितीही वर यायचा प्रयत्न करो अजून रुतत जाणार.लहानपणापासून महेशला अशा जगण्याचा राग यायचा..भुर्रकन जाणारी फटफटी पाहिजे, रंगीत चित्राचा टीव्ही पाहिजे, मऊ मऊ बिछाना पाहिजे, वेगवेगळ्या चवीचे पदार्थ पाहिजे.. किती ती त्याची स्वप्न.!

पण रात्रीच्या जेवणात कोरड्याबरोबर जवसाची चटणी ताटात आली की त्याला आपण स्वप्नापासून किती कोस दूर आहेत याची जाणीव व्हायची. “मोठे सायेब, सायेब म्हणाला कि हुईल काम, सायबाच्या मनात काय असलं तस हुईल.”

असे संवाद ऐकून हा सायेब कोणीतरी मोठा ताकदवर माणूस असं त्याला कळलं तेव्हा त्याने निश्चय केला मी मोठा सायेब होणार.

बारावी नंतर जेव्हा कॉलेजमध्ये जायची वेळ आली तेव्हा मात्र महेश म्हणाला,

“मी तालुक्याला जातो. अभ्यास करून साहेब होईल.”

“कुणी खूळ भरलं हे?? आपल्या सारख्याचं काम नाई ते.”

“मी मेहनत करेल…”

“आरं..कालेजात जा शिक शिक्षक हो..पगार मिळवं..बास की.”

“नाही. मी ठरवलयं.यात बदल होणार नाही.”

” एव्हढा मोठा झालास व्हयं ..बापाम्होर बोलतो..काय दुनिया पाहिली तू?? चार बुक शिकला म्हंजी समदी जगरहाट कळली व्हयं. कशाला नाद करतो..वंगाळ काम ते..आपल्यासारख्यानी झेपत तेवढ करावं.” चिडूनही समजुतीच्या स्वरात आण्णा म्हणाले.

“मी हेच करणार..बाप म्हणून मला आधार द्यायचा सोडून कीड्यामुंगीसारखं जग म्हणून सांगता..तुम्हाला जमेल ते मला नाही जमणार..” महेश ठाम होता.

“भावड्या, गपगुमान कालेजात जा.उगं तरास देऊ नगं.”

“शेवटचं सांगतो..मी निघालो.. बसा तुम्ही आणि तुमची गरिबी कवटाळून.”

“भावड्या…..परत घरात पाऊल टाकशील तर याद राखं..”

“नाही येणार…तुमच्या सारख्या हुकमी लोकांची गरज पण नाही.” तावातावाने महेश बाहेर पडला. आई हातापायख पडून दोघांची समजूत घालत होती…पण व्यर्थच..! दोन ध्रुव दोन टोक..मीलन केवळ अशक्य..

महेश त्या दिवसापासून गावी फिरकलाच नव्हता. आण्णा झुकती बाजू घेऊन बोलायला लागले. पण सळसळणारं तरुण रक्त…एवढ्यात विसरणार कसा??

कैक वेळा अंधाराच्या कुबड्या घेऊन वाट निवडली जाते..खाचखळग्यांचा अंदाज येत नाही वाट भरकटली का तेही कळत नाही.. उजेड होईपर्यंत बऱ्याच लांबवर पोहोचलो जातो तेव्हा वाटतं, कंदील हातात घेऊन वाट दाखवणारा बापमाणूस हवा होता.

क्रमशः.

© All rights reserved.

Image source- Google

मधुमेह आणि मौखिक आरोग्य

मधुमेह हा स्वप्रतिरक्षित (autoimmune) अंतःस्रावी (endocrine disorder) ग्रंथीमुळे होणारा आजार आहे. इन्शुलिन स्रवनामध्ये अथवा निर्मिती मध्ये बदल होऊन कर्बोदके, प्रथिने आणि स्निग्ध पदार्थांच्या विघटन प्रक्रियेवर परिणाम होतो. अंती रक्तामधील ग्लुकोजचे प्रमाण वाढते.(hyperglycemia) .

मधुमेहाचे दोन प्रकार पडतात.

१. इन्शुलिनवर अवलंबून असणारा (type 1 insulin dependent diabetes).

२. इन्शुलिनवर अवलंबून नसणारा ( type 2 non insulin dependent diabetes.)

मधुमेहाचे वेगवेगळ्या शरीरसंस्थांवर परिणाम होताना दिसतात तशाच प्रकारे हा आजार मौखिक आजारासही कारणीभूत ठरतो. मधुमेह आणि मौखिक आरोग्य एकमेकांशी निगडीत आणि एकमेकांवर परिणाम करणारे घटक आहेत. ही प्रक्रिया गुंतागुंतीची असून यावर आजही संशोधन चालू आहे. हिरड्यांचे आजार (periodontal disease) हा मधुमेहामुळे होणारा सहावा प्रमुख परिणाम आहे.(complications of diabetes). बऱ्याचवेळा मधुमेहाचे निदान हे तोंडात असलेल्या आजारांवरुन होऊ शकते.

मधुमेहाची प्रमुख लक्षणे-

१.तोंडास जास्त कोरड पडणे. तहान लागणे. भूक लागणे

२. वारंवार लघवी होणे.

३.सुस्तपणा,स्थुलता.

४. डोळ्यांची द्रुष्टी कमी होणे.

५. जखम लवकर भरुन न येणे अथवा चिघळणे.

६. कोरडी त्वचा.

७. तळव्यांना संवेदना न जाणवणे (numbness and tingling).

८. श्वासाला गोडसर वास येणे.(acetone breath).

९. विषाणूजन्य आजार ( लघवीच्या जागी खाज येणे, त्वचेचे आजार इ.)

हिरड्या आणि मधुमेह

रक्तामध्ये वाढलेली साखर आणि स्वप्रतिरक्षित (autoimmunity) प्रक्रिया या गुंतागुंतीच्या प्रक्रियेनंतर तयार झालेले घटक (end product of glycation), कोलेजिन निर्मिती मधील बदल (altered collagen synthesis), तसेच कमी झालेली रोगप्रतिकारशक्ती यांमुळे पेशींच्या (polymorphonuclear leucocytes) कार्यामध्ये बाधा येते. प्रतिकार म्हणून शरिराकडून जास्त प्रमाणात pro-inflammatory cytokines such as tumour necrosis factor-α and prostaglandin स्रवले जातात. अंततः तंतुमय घटकांमध्ये (collagen metabolism and synthesis) कमी होऊन जखमा न भरणे, किंवा हिरड्यांचे आजार होणे उद्भवते.

मधुमेह आणि मौखिक आजार

१. हिरड्यांचे आजार –

हिरड्यांतून रक्त येणे, हिरड्या सुजणे, पू होणे , हिरड्यांवर घट्टसर थर साचणे, हिरड्या मूळ जागेपासून खाली सरकणे परिणामी दातांचा आधार नाहीसा होऊन दात हलून पडणे.

२. लाळग्रंथींचे आजार-

मधुमेहामुळे लाळ स्रवण्याचे प्रमाण कमी होते. तोंडास लवकर कोरड पडते. नैसर्गिक रित्या लाळ तोंड स्वच्छ ठेवण्याचे काम करते. लाळेचे प्रमाण कमी झाल्याने संसर्गाचे प्रमाण वाढते. वेगवेगळ्या विषाणूंचे आजार होतात. तोंडाची दुर्गंधी येणे, कीड लागण्याचे प्रमाण वाढणे त्याचप्रमाणे कोरड पडलेल्यामुळे (dry mouth, xerostomia) तोंडाची आग होणे, चिकटपणा वाढणे, ओठांना भेगा पडणे, जळजळ होणे खाण्यास अथवा गिळण्यास त्रास होणे अशी लक्षणे दिसून येतात.

३. पदार्थांची चव न कळणे

लाळग्रंथींमधील बदल तसेच अंतःस्रावी ग्रंथीतील बदलामुळे मज्जासंस्थेवर (nervous system) परिणाम होतो. Diabetic neuropathy मध्ये तोंडातील चव( taste buds) घेणाऱ्या घटकांची कार्यक्षमता कमी होते.

४. कँडिडीयासिस बुरशीजन्य आजार

कँडिडा अल्बिकन्स यांचा प्रादुर्भाव रोगप्रतिकारक शक्ती कमी झाल्याने होतो. दह्यासारखी पांढरट बुरशी हिरड्या, टाळू यांवर आढळून येते. वेदना होणे, जळजळ तसेच रक्तस्राव होणे अशी लक्षणे आढळतात.

५. मेडियन रॉम्बॉईड ग्लॉसाईटीस

जीभेच्या मुख्य व प्रुष्ठभागास रक्तप्रवाह कमी होतो (atherosclerotic changes) तसेच त्याभागातील प्रतिकार शक्ती कमी झाल्याने जीभेच्या मध्यभागी लालसर भाग दिसून येतो.

६. जखमा भरुन न येणे.

कोलेजन निर्मिती प्रक्रियेत अडथळा येणे, कमी झालेली प्रतिकार शक्ती, वेगवेगळ्या प्रकारचे बुरशीजन्य व विषाणू जन्य आजार यांमुळे जखमा लवकर भरून येत नाही.

७. डायबेटिक सायलाडेनॉसिस

वेदनारहित दोन बाजूच्या गालाजवळील लाळग्रंथींना सूज येणे. (Parotid gland enlargement).

मधुमेहाचे मौखिक आरोग्यावर होणारे परिणाम आपण कमी करू शकत.त्याची माहिती पुढील भागात देण्यात येईल.

क्रमशः.

Reference

1.Essentials of medical physiology by K. Sembulingam and Prema sembulingam.

2. Guyton and Hall textbook of medical Physiology.

3. Textbook of oral medicine by Anil Ghom

4. Burket’s oral medicine.

5. Carranza’s clinical periodontology

6. Research article https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3121021/ .

7. Image source- Google.

( Written article is information based awareness article.)

आधारवड

भाग-२

” आमचा नंबर हाये पाण्याचा आज. सकाळधरनं मी हंडा लावलाय हितं.” भांडणाच्या आवाजाने महेशला जाग आली. अभंगानं आणि आरतीनं जाग यायला हे त्याचं घरं थोडीचं होतं. डोळ्यांवर येणारी उन्हाची तिरीप चुकवत तो उठला. चाळीतलं रोजचं ते भांडणं, शिवीगाळं, मारामारी आता अंगवळणी पडली होती. ब्रश करत करत तो दाराबाहेर आला. नळासमोरची गर्दी पाहून आपला नंबर आज लागणार नाही, हे त्याला कळलं. न्हाणीतल्या अर्ध्या भरलेल्या थंड पाण्याने त्यानं अंघोळ उरकली. तेलाचा डबा काही सापडेना. सुम्याने ढापला असणार, असा विचार करत तो आरशासमोर उभा राहिला. गावठी दिसत असला तरी त्याचं गोरेपान रांगडी रुप कोणाच्याही नजरेत भरेल असचं होतं. आरशात पाहून त्याला आपल्या वडिलांची आठवण झाली. अण्णा त्यांच्या मिशीला पीळ देताना काय रुबाबदार दिसतात नाही.

अभ्यासाची बँग घेऊन तो निघाला. आज काही करुन एक विषय चा अभ्यास पूर्ण करायचा. वेळ वाया घालवायला नको. नेहमीच्या चहा टपरीवर मित्र वाट पहात होते. फुल कप चहा आणि पाव सांगून तो त्यांच्यात बसला.

“घे रे.” पेटलेली सिगारेट त्याच्यासमोर धरत नव्या म्हणाला.

“नाही रे. मी सिगारेट ओढत नाही.” महेश आग्रह मोडत म्हणाला.

“अरे घे रे, एकदा घेतली की सारखं मागत राहशील. बहोत काम की चीझ.है ये. घे.”

“नको सांगितलं ना.” चिडून महेश म्हणाला.

“बापाला घाबरतो काय रे.?? बापाला काय कळणार तू काय करतोय. ऐश कर. बाप असेचं असतात.”

“बापावर जाऊ नको तू.” आक्रमक पवित्रा घेत महेश तिथून उठला. स्वतः वर ताबा मिळवत तो तिथून निघाला.

“जाऊ दे नव्या. बिनसलेलं असतयं त्याचं आजकाल. काही बोलू नको. येईल संध्याकाळी परत तो.” दुसरा मित्र समझोता करत म्हणाला.

ऊन चटकत होतं. महेश अजूनही रागातचं होता. पण राग कशाचा आला.होता नक्की ? त्याला तो दिवस आठवला.

धाकटा चुलता दारु पिऊन चुलतीवर आणि पोरांवर हात टाकत होता. अण्णाने साटकन् त्याच्या मुस्काटात मारली.

“तुझ्या नाकर्तैपणाचा राग बायकापोरांवर का काढतो. ?? काय करता येतं नसलं तर गप गुमान बसून खा. मी पोसतो तुला. पण माझ्या हयातीत कुणी दारू विड्याला हात लावला तर माझ्या सारखा वाईट कुणी.नाही.” हे बोलता बोलता लालभडक चेहऱ्याने अण्णांनी महेशकडं जळजळीत कटाक्ष टाकला होता. अण्णाची ती भेदक आणि दाहक नजर पाहून महेशने धास्तीचं घेतली होती. दोघ बोलत नसली तरी त्यांच्या काही विधानांच्या पुढे जाण्याची हिंमत त्याने कधीच केली नव्हती.

अभ्यासिकेत जाऊन त्याने एक टेबल निवडला. खिडकीशेजारी बसून दूरवर नजर टाकत अभ्यास करायला आवडायचा. मोबाईलवर त्याने १२ चा गजर लावला.तो अभ्यासात मग्न झाला. भारताचे संविधान, संसद, संसदीय कामकाज यावरची पुस्तक वाचत त्याने टिप्पणी काढायला सुरुवात केली. बघता बघता तो अभ्यासात तल्लीन झाला. दीड दोन तासांनंतर त्याच्या पाठीवर थाप पडली. तो दचकला.

“मह्या, तू मला दहा वाजता भेटणार होतास. एक तास वाट बघून कंटाळून इथे आलेय.” त्याच्या शेजारच्या खुर्चीत बसत स्वाती म्हणाली.

“मी विसरून गेलो गं, खरचं..सॉरी..” आशाळभूत पणे तो म्हणाला.

“बरं चल, चहा घेऊ. ”

दोघजण कँटीनकडे जायला निघाली. स्वाती होस्टेलला रहायची. दोघांची वर्षापूर्वी अभ्यासिकेत ओळख झाली. मैत्रीतून दोघ एकमेकांच्या प्रेमात कधी पडली कळलचं नाही. स्वाती बिनधास्त, धाडसी, स्पष्टोक्ती आणि महेश शांत हळवा, बुजरा. दोघही काहीतरी स्वप्न पूर्ण करायला शहरात आलेली.

“दोन फुल चहा आणि क्रीमरोल.”

“तू सकाळी आलासं ना लवकर ? मी रात्री तुला फोन केला होता तुझा फोन लागला नाही. ”

“हं…सकाळी आलो लवकर. रात्री दमून झोपलो लवकर. म्हणून फोन नाही केला.”

” पोरांच्यात किती वेळ होतास?”

“झालं का सुरू तुझं ?? सकाळी कशाला वाद घालतेस.?”

“चिडतोस कशाला ? मी फक्त विचारलं.”

“हं…”

चहा पीत पीत तिने विषयाला हात घातला.

“अप्पांचा फोन आला होता काल.”

“मग?”

“लग्नाचा विषय निघाला होता.” दबकत दबकत ती म्हणाली.

महेशने चहाचा ग्लास टेबलावर आपटला.

“आयुष्यात एकचं विषय आहे का..? मला थोडा वेळ हवाय. काहीतरी करायचं मला..तुला घाई असेल तर तू जाऊ शकतेस.” चिडून महेश निघून गेला.

“महेश.।.अरे…ऐक…” महेश केव्हाच अभ्यासिकेबाहेर पडला होता.

सूर्य तापलेला होता. पण आयुष्य सावरण्याचा प्रयत्नात लागणारा दाह कितीतरी पट अधिक होता. लहानपणी पाय भाजू नये म्हणून कडेवर बसवून अनवाणी चालणारा बाप त्याला आठवला. बारा वाजून गेले. तो ऑफिसात आला. अर्धवेळ पगारी नोकरी कशीबशी मिळाली होती. तेवढाच बुडत्याला काडीचा आधार. कागदपत्रांच्या नोंदी करून घेणं ,इतकच त्याचं काम. तोंडावर पाण्याचा शिंतोडे मारून तो कामाला लागला.

उन्हाळ्यात तसं फार विशेष काम रहायचं नाही. मध्ये मध्ये महेश अवांतर वाचान करायचा. आज सकाळपासूनच कटकट सुरु झाली होती. मन बैचेन होतं. वाचनात काही लक्ष लागेना. त्याने कागदावर लिहायला सुरुवात केली. तसही काही व्यथा आपल्यालाचं आपणचं सांगाव्या लागतात नव्याने.

‘ केवळ भयप्रद..कल्पनापेक्षाही वास्तव अतिशय भयाण आणि रौद्र असतं. वास्तवाचा विस्तव चटके देत राहतो आणि आपण निमूटपणे सहन करत राहतो. रस्ता बदलला तरी फोडांनी भरलेला आणि रक्तांनी माखलेला पाय ठसा उमटवतचं राहतो आयुष्यपटलावर..! मग हे वास्तव रस्ता निवडण्याआधीच खरं रुप का दाखवत नाही.. की आपणचं असतो अवास्तव स्वप्नांच्या धुंदीत..!!’

क्रमशः

© All rights reserved

Picture courtesy- google images.